Ekonomik yıkım sağlıkta hissediliyor: Kansızlık ve demir eksikliği arttı

Nur Kaplan

ANKARA – Yaşanan ekonomik dar boğazla alım gücünün süratle düştüğü Türkiye’de, yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında beşerler en fazla temel besinlere erişimde zahmet çekiyor. Son günlerde temel besin eserlerini vuran artırım dalgası, insanların yetersiz, istikrarsız ve sıhhatsiz beslenmesine yol açtı. Uzmanlar, sıhhatsiz beslenmeye bağlı olarak insanlarda kansızlık ve demir eksikliği sıkıntılarının yaşandığını söylerken, bu durumundan en fazla hamile bayanların ve çocukların etkilendiği belirtiliyor.

Kronik, yaşlı, çocuk ve hamile üzere toplumun en kırılgan nüfusuyla birinci teması kuran, İzmir, Muğla, Aydın ve Urfa’da Aile Sıhhati Merkezleri’nde çalışan aile tabipleri ile ekonomik krizin bu kesitler üzerinde yarattığı tahribatı konuştuk.

EKONOMİK YIKIM: ÇOCUKLAR VE GEBELER

Urfa’da uzun yıllardır aile hekimliği yapan Urfa Tabip Odası Lideri Bulut Ezer, bölgede doğum oranının yüksek olduğunu, anne sütü alamayan yeni doğan bebeklerin destek besin olan ‘formül’ mamalarla beslendiğini, bu mamaların maliyetinin yüksek olduğunu söz etti.

Formül mamalara ulaşamayan annelerin yoğurt ve gibisi eserlerle bebeklerini beslemeye çalıştıklarını söyleyen Ezer, son devirde bilhassa çocuklarda persentil (büyüme eğrisi) kıymetlerinde önemli oranda düşüşler gözlemlediğini söz etti. Ezer, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Formül mamaların fiyatlarının yükselmesi bölgede Irak’tan ya da İran’dan gelen içeriği aşikâr olmayan yurt içinde sağlıklı olup olmadığı tescillenmemiş mamaların kullanımına sebep oldu. Hatta birçok kişi mamalardan büsbütün vazgeçmiş durumda. Gözlemlediğim kadarıyla son periyotta bilhassa çocuklarda yüzde 3’ün altında persentil kıymetleri mevcut. Çocuklarda persentil bedellerinin düşüklüğü kilo kaybı, uzunluk kısalığı, dişlerde bozukluk ve gelişim geriliği üzere sıkıntılara sebep olur. Bu şikâyetlerle karşımıza gelen pek çok çocuk var. Ekonomik yıkım sıhhati da direkt etkiliyor.”

‘GEBELERDE KANSIZLIK VE DEMİR EKSİKLİĞİ ÇOK ARTTI’

Urfa’da son periyotta bilhassa hamile bayanlarda kansızlık ve demir eksikliği gözlemlediğini söyleyen Ezer, “İnsanların temel besinleri kıstığını net olarak görüyoruz. Ailelerde et ve süt tüketiminin azalması hamilelerin beslenmesinde farklı bir sıkıntıya sebep oldu. Biz hamilelerin iki ayda bir rutin olarak kan kıymetlerine bakarız. Kansızlık çok arttı. Kansızlık direkt beslenmeyle alakalı, konuta giren protein düştü, beşerler artık daha çok tahıl ve hamur eserlerine yöneldi. Bu da kandaki demiri direkt etkiliyor” diye konuştu.

‘PROTEİN YERİNE GEÇECEK ESERLERİ SÖYLÜYORUZ’

Aile Doktorları Dernekleri Federasyonu idare konseyi üyesi tabip Taner Balbay, sağlıklı bir insanın, bilhassa çocukların hastalıklara karşı bağışıklık sistemini güçlendirmek için protein yüklü eserleri tüketmesi gerektiğini tabir etti.

Pandemi devri ve artan besin fiyatlarıyla insanların temel besin eserlerine ulaşmalarının zorlaştığını söyleyen Balbay, çocukların, yaşlıların ve gebelerin direncinin düştüğüne dikkat çekti, şunları kaydetti:

“Biz insanların doğumundan itibaren çeşitli eğitimlerle sağlıklı beslenmelerine dönük çalışmalar yapıyoruz. İnsanlara protein, karbonhidrat, şeker, et, süt ve yumurtayı ne kadar yemesi gerektiğini anlatıyoruz. Lakin artık artık ekonomik sıkıntılar nedeniyle bunları söylemek ütopik bir hal aldı, hayal. Beşerler konutlarına hiçbir şey alamıyor. Ne yazık ki biz de artık ekonomik şartlara uygun, protein yerine geçecek, et alamıyorsa etin yerine geçecek ya da sütün yerini alabilir eserleri söylüyoruz. Ekonomik tabloya nazaran bu biçimde dayanak olabiliyoruz.”

ENFEKSİYON, KANSIZLIK, AĞRI KESİCİLERDE ARTIŞ…

Beslenmeye bağlı direnç gelişemediği için son periyotta kansızlık ve enfeksiyon şikayetlerinin çoğaldığını söyleyen Balbay, antibiyotik ve ağrı kesici ilaçların reçetelere yazımının arttığını söz etti. Balbay, “Kronik hastalıklarda da Covid-19 ile birlikte bir artış var. İlaç gereksinimleri daha fazla ve bağışıklık sistemleri daha düşük. En ufak problemde hastalığa yakalanma oranları fazla. Onların daha yeterli ve istikrarlı beslenmesi lazım. Lakin gördüğümüz tablo hiç iç açıcı değil” diye konuştu.

‘ET YERİNE ŞU VİTAMİNİ YA DA İLACI AL DESEM BİLE ALAMIYOR’

İzmir’in Tepecik ilçesinde çalışan bir öbür aile tabibi ise ilaç fiyatlarında yaşanan artışa bağlı olarak reçete için gelen hastaların azaldığını, kronik hastalar dışında muayene sayısında azalma gözlemlediğini tabir etti. İsmini vermek istemeyen aile tabibi, “Bölgenin sosyo-ekonomik durumu çok düşük. Bazen reçete yazıyoruz, öbür muayeneye geliyor, almamış, alamamış. Hastaya kansızlık için et, balık tüket diyoruz lakin, güç. Dışarıdan alabileceği et yerine şu vitamini ya da ilacı al desem bile alamıyor. Olağan hastalık ilaçlarını bile alamıyorlar” dedi.

‘ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖNEMLİ ANEMİ SORUNU BAŞLADI’

Aile Tabipleri ve Sıhhat çalışanlarının üye olduğu Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Lideri tabip Can Kirişçi, Muğla’da çoğunlukla üniversite öğrencilerinin geldiği bir aile sıhhati merkezinde çalıştığını söyledi. Temel besin eserlerinde artan fiyatlarla birlikte öğrencilerin beslenmesinde bir geriye gidiş yaşandığını söyleyen Kirişçi, bilhassa genç bayanlarda kansızlığın arttığını söz etti. Kirişçi, şunları lisana getirdi:

“Öğrencilerin en çok tükettiği besin olan patatesin kilosu 10 lira, soslu tavuk dürümler 40 lira bandında. Onlara bile ulaşamıyorlar artık. Yediklerinin kalitesi ve besleyici kıymeti gitgide düştü. Onlar için en kıymetli şey olan proteini alamaz haldeler. Kırmızı et ve gibisi etleri tüketemedikleri için önemli bir anemi sorunu başladı. Bayanlarda adet yaşından sonra her ay yaşanan kan kaybını toparlamak için yeterli beslenme koşul, ancak kriz onları daha fazla etkiledi. Önümüzdeki eylül ayında okul açılınca bu problemleri çok fazla göreceğiz.”

‘BEBEKLERDE DE DEMİR EKSİKLİĞİ BAŞLAYACAK’

Bebeklerde ek besine başlandıktan sonra önerilen yumurta, peynir ve gibisi eserler erişimin güçleşmesine bağlı olarak artık bebeklerde de demir eksikliği yaşanacağını söyleyen Kirişçi, sosyo-ekonomik geliri düşük bölgelerde yaşayan ailelerin bebeklerinin bu krizden daha fazla etkilendiğini söz etti.

“Sağlık sisteminde önemli bir çöküş var” diyen Kirişçi, şunları kaydetti:

“Aile sıhhat merkezlerine gidip bir ağrı kesici yazdırmak sıhhat sistemine ulaşmak demek değil. Biz bile ekonomik krizde tahlile ulaşmaktan uzağız. Kendimiz zahmet çekmeye başladık. Sıhhat sistemi çöküyor, iktidar bununla ilgili hiçbir uygunlaştırma yapmıyor. Vatandaş sıhhatte tahlile ulaşamadığı vakit birinci temas kurduğu beşere öfke kusuyor.”

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

gaziantep escort
gaziantep escort bayan
gaziantep rus escort
escort bayan görükle escort bayan escort ankara escort bursa escort izmit içmeler escort izmit escort bursa escort bayan görükle escort ankara escort adana escort
kartal escort
Otobüs Bileti Uçak Bileti Heybilet
Antalya escort
istanbul escort şişli escort antalya escort